มหาจุฬาอาศรมแห่งนี้ เกิดจากแรงศรัทธาของประชาชนผู้ปฏิบัติธรรม ณ สำนักธรรมวิจัย มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์มหาวิทยาลัยสงฆ์แห่งคณะสงฆ์ไทยในวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎี กรุงเทพมหานคร และประชาชนทั่วไปได้ร่วมกันบริจาคทรัพย์ซื้อที่ดินจำนวน ๗๙ ไร่ หมู่ที่ ๓ ในสมัยนั้น ปัจจุบันเลขที่ ๓๐๑ หมู่ที่ ๗ ตำพญาเย็น อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งเป็นสวนมะพร้าวและลำไยของนางชวนชื่น ศีระวงษ์ ในนามของมูลนิธิมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๑๒ กรกฎาคม ๒๕๑๗ ในราคา ๓๕๐,๐๐๐.๐๐ บาท (สามแสนห้าหมื่นบาทถ้วน)

ต่อมาเมื่อวันที่ ๙ พฤศจิกายน ๒๕๔๔ ทางมหาวิทยาลัยได้ดำเนินการให้ทางราชการโอนเปลี่ยนชื่อโฉนดที่ดินจากมูลนิธิมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยเป็น "มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย"

การจัดซื้อที่ดินเพื่อจัดตั้งเป็นศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานแห่งนี้ เจ้าหน้าที่ของมูลนิธิและมหาวิทยาลัย ได้ร่วมกันพิจารณาเห็นว่าเป็นสถานที่สงบ ร่มรื่นดี มีภูเขาป่าไม้ลำธาร และห่างไกลจากความแออัดและสิ่งรบกวนที่ก่อให้เกิดมลภาวะได้ นับว่าเป็นสถานที่เหมาะอย่างยิ่ง จึงได้จัดตั้งเป็นมหาจุฬาอาศรม ศูนย์ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน